Wydarzenia
- Szczegóły
- Kategoria: Aktualności
- Odsłony: 152
Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska w Toruniu oraz toruński oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego zapraszają do udziału w V Konkursie o Nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego dla Najlepszej Książki o Tematyce Regionalnej.
- Do Konkursu można zgłaszać książki wydane w 2025 roku.
- Na zgłoszenia czekamy od 18 maja do 11 września (o godz. 15.00) 2026 roku. Autor lub Redaktor Najlepszej Książki o Tematyce Regionalnej otrzyma Nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego (Grand Prix) w wysokości 10.000 zł.
- Jury przyzna również nagrody w kategoriach specjalnych: Historia; Kultura; Przyroda, geografia i turystyka; Biografistyka; Literatura piękna; Sztuka i dziedzictwo materialne oraz Odkrycie roku.
- Tematyka książek zgłoszonych do Konkursu musi dotyczyć zagadnień bezpośrednio związanych z obszarem województwa kujawsko-pomorskiego.
- Do udziału w konkursie można zgłaszać wyłącznie książki wydane drukiem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
- Książki mogą być zgłaszane przez Wydawców, Autorów i Redaktorów.
Konkurs został objęty Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotra Całbeckiego.
Partnerem konkursu i fundatorem nagród jest Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Więcej informacji w Regulaminie Konkursu
- Szczegóły
- Kategoria: Aktualności
- Odsłony: 154
Gabriela Pawlina została laureatką Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotra Całbeckiego Kryminalny Debiut Roku 2025.
Jury w składzie:
- dr Ryszard Ćwirlej, przewodniczący jury
- Agata Koss-Dybała
- Georgina Gryboś
- dr hab. Rafał Moczkodan
uhonorowało ją za powieść „Trzy”.
Nagroda, którą ufundował Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego, została wręczona 25 kwietnia 2026 r. w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu podczas gali wieńczącej Festiwal Premier i Debiutów Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze. Laureatka odebrała czek na 25 tys. złotych oraz pamiątkową statuetkę.
Uzasadniając decyzję jury, dr Ryszard Ćwirlej powiedział: – Jak napisać dobry kryminał? Wieloletnie doświadczenie lekturowe oraz już piąty rok pracy w jury konkursu Kryminalny Debiut Roku pozwala nam stwierdzić, że Autorzy, podobnie jak Czytelnicy, zmieniają swoje upodobania i preferencje w zakresie entourage, typu bohatera, skali przemocy, która towarzyszy zbrodni. Przy dominacji kryminału mrocznego, dusznego, pełnego okrucieństwa i sadyzmu, współczesny kryminał na szczęście łapie oddech, kierując wzrok czytelnika w nieco inną stronę. A jest nią – i obserwujemy to od jakiegoś czasu – ważkość społeczna podejmowanego tematu. Opowieść rozpoczynająca się morderstwem nie koncentruje już uwagi tylko na zbrodni. W dialogu Autora z Czytelnikiem rozwikłanie zagadki, podsuwanie poszlak i błędnych tropów, odkrywanie śladów i rozpoznawanie motywacji bohaterów stanowią nadal bardzo ważny element. Ale jednocześnie do głosu coraz częściej dochodzi też coś innego. Kryminał przyjmuje (a może przejmuje na przykład od reportażu) obowiązek opatrywania gorzkim komentarzem rzeczywistości w jej najbardziej aktualnej formie.
Banalność zła, tak trafnie opisana przez Hannę Arendt, w dobie mediów społecznościowych stała się epidemią szalejącą nie tylko wśród zachodnich społeczeństw. Zderzają się tu okrucieństwo i przemoc pojawiające się bez refleksji, odruchowo, chciałoby się rzec, nieomal naturalnie, spontanicznie i krańcowy egoizm skupiony jedynie na poprawianiu swojej sytuacji za wszelką cenę, szczególnie taką, którą zapłacić mają inni. Jest sposób na życie coraz większej liczby osób. Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego coraz młodsi ludzie idą do przodu już nie tylko po metaforycznie rozumianych trupach? To pytanie podejmuje w powieści nasza dzisiejsza Laureatka, Gabriela Pawlina. Zapraszając nas do mrocznego świata Beskidu Niskiego, kreuje atmosferę pełną podejrzeń i niedomówień. A jednocześnie niespiesznie snując wątki kryminalne, pozwala, aby gdzieś z tyłu głowy, każdy z nas, zadawał sobie pytanie o to, jak do tego doszło, co takiego się stało, że taka sekwencja zdarzeń jest w ogóle możliwa. Bo choć "Trzy" nie są reportażem, są fikcją literacką, dodajmy – bardzo dobrą, to jednak opowiadają kolejną historię z serii tych, które trafiając na pierwsze strony gazet, nadal nas szokują. Otwartym pozostaje pytanie – czy tak nadal będzie?
Gabriela Pawlina to nie jedyna Laureatka konkursu. Danetta Ryszkowska-Mirowska, Dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu uhonorowała również Karolinę Borowiec-Pieniak, redaktorkę Kryminalnego Debiutu Roku. Otrzymała ona nagrodę pieniężna w wysokości 4 tys. złotych oraz pamiątkową statuetkę. Nagroda ta jest wyrazem uznania dla profesjonalizmu, zaangażowania oraz istotnego wkładu w ostateczny kształt i wysoką jakość nagrodzonej powieści.
Przypomnijmy: do konkursu zgłoszono 26 debiutanckich powieści wydanych w 2025 r. Spośród nich jury nominowało do Nagrody Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Kryminalny Debiut Roku, cztery książki:
- "Trzy" – Gabrieli Pawliny (Wydawnictwo Filia)
- "Matilde" (tom I) – R.A. Olka (Wydawnictwo Książnica)
- "Zamglone" – Marcela Frątczaka (Wydawnictwo Niebieskie)
- "Woltę" – Dariusza Gizaka (Wydawnictwo Media Rodzina)
Gabriela Pawlina jest piątą Laureatką Nagrody Kryminalny Debiut Roku. W latach ubiegłych laur ten otrzymali:
- Grzegorz Dziedzic za powieść "Żadnych bogów, żadnych panów" (Kryminalny Debiut Roku 2021)
- Julia Łapińska za powieść "Czerwone jezioro" (Kryminalny Debiut Roku 2022)
- Przemysław Kowalewski za powieść "Kozioł" (Kryminalny Debiut Roku 2023)
- Michał Zgajewski za powieść "Strażnik jeziora" (Kryminalny Debiut Roku 2024)
Z kolei Nagroda Dyrektor Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu za redakcję Kryminalnego Debiutu Roku trafiła do:
- Jacka Ringa za redakcję powieści "Kozioł"
- Pawła Sajewicza za redakcję powieści „Strażnik jeziora”
Obu tegorocznym Laureatkom serdecznie gratulujemy!
Organizatorem Festiwalu Premier i Debiutów Gwiazdozbiór Kryminalny i Pomorze jest Książnica Kopernikańska w Toruniu, która realizuje go we współpracy z Fundacją Kult Kultury.
Festiwal odbywa się dzięki dofinansowaniu z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego jest Głównym Mecenasem Gwiazdozbioru Kryminalnego Kujawy i Pomorze.
Patroni honorowi:
- Piotr Całbecki, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego
- Elżbieta Piniewska, Przewodnicząca Sejmiku Województwa Kujawko-Pomorskiego
- Paweł Gulewski, Prezydent Miasta Torunia
Patroni medialni
- TVP3 Bydgoszcz
- Radio Gra
- Lubimyczytac.pl
- Zupełnie Inna Opowieść
- Kultura Kryminału
- Zbrodnia w Bibliotece
- Kultura w zasięgu Kujawy i Pomorze
- Nowości
- Nasze Miasto Toruń
Współpraca redakcyjna:
- RMF Classic
- TVP Info
Partnerzy:
- Mercure Hotel Toruń Centrum
- Bliskie Spotkania
- Iga Sarzyńska Wzrusza Toruń
- Księgarnia Hobbit
- Storytel
- Wejściówka
- Szczegóły
- Kategoria: Aktualności
- Odsłony: 130
Ostatnio siedzieliśmy z nosami w telefonach i monitorach komputerowych. Ale mieliśmy ku temu istotny powód. Były nim szkolenia, które zorganizowaliśmy w ramach projektu "Teatralne życie książek w nowej odsłonie", współfinansowanego ze środków KPO.
Oferta szkoleniowa skierowana była do pracowników instytucji kultury i spotkała się z dużym zainteresowaniem - w zajęciach wzięło udział aż 45 uczestników.
Warsztat ekologiczny – upcykling na potrzeby sceny teatralnej (18 i 19 lutego 2026)
Celem szkolenia było przygotowanie pracowników kultury, w tym bibliotekarzy, do prowadzenia zajęć z zakresu edukacji ekologicznej oraz praktycznych warsztatów wykorzystujących ideę zero waste i zrównoważonego rozwoju.
Prowadząca, dr Anna Iglińska, umiejętnie łączyła wiedzę teoretyczną z działaniem praktycznym. Uczestnicy wykonali szereg eksperymentów, poznali ideę upcyklingu -czyli nadawania nowej wartości niepotrzebnym materiałom, a także stworzyli proste kosmetyki z naturalnych i odpadowych surowców. W trakcie zajęć powstały również karty do teatru kamishibai wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu oraz autorskie opowieści, które uczestnicy zaprezentowali podczas warsztatów.
AI w promocji instytucji kultury (23 lutego 2026)
Szkolenie poświęcone było wykorzystaniu sztucznej inteligencji w codziennej pracy promocyjnej instytucji kultury.
Podczas zajęć prowadzonych przez Katarzynę Błaszczyk ("Torba Reportera") uczestnicy poznali narzędzia AI wspierające promocję wydarzeń, organizację pracy oraz angażowanie odbiorców. Zapoznali się z bezpłatnymi aplikacjami do generowania tekstów, obrazów, animacji i muzyki, edycji audio oraz analizy danych. W praktyce dowiedzieli się, jak nowoczesne technologie mogą stać się realnym wsparciem w działaniach kulturalnych i komunikacyjnych.
Wideocasty w promocji instytucji kultury (24 lutego 2026)
Trzecie szkolenie koncentrowało się na tworzeniu wideocastów jako nowoczesnego narzędzia promocji i budowania obecności instytucji kultury w przestrzeni internetowej.
Pod okiem Katarzyny Błaszczyk uczestnicy uczyli się przygotowywać materiały wideo promujące wydarzenia literackie i czytelnictwo - od relacji z wydarzeń, przez prezentacje nowości wydawniczych, po recenzje gier planszowych czy promocję konkursów. Poznali zasady budowy scenariusza, pracowali ze sprzętem nagraniowym oraz smartfonami, a także zdobyli umiejętności montażu i edycji materiałów z wykorzystaniem bezpłatnych aplikacji. Ważnym elementem zajęć była prezentacja własnych pomysłów, sprzyjająca wymianie doświadczeń i inspiracji.
Szkolenia nie tylko wzmocniły kompetencje cyfrowe i ekologiczne uczestników, lecz także stworzyły przestrzeń do współpracy, wymiany wiedzy i budowania relacji między instytucjami kultury.
- Szczegóły
- Kategoria: Aktualności
- Odsłony: 354
Taki dzień zdarza się raz na kilkadziesiąt lat. 27 lutego, krótko przed południem, otworzyliśmy nowe skrzydło Książnicy Kopernikańskiej. Uroczystość zwieńczyła dzieło, z którego jesteśmy naprawdę dumni i mamy szczerą nadzieję, że podzielacie naszą dumę.
Uniwersum Książki, bo tak nazwaliśmy nowy budynek Książnicy, to całkowicie nowa jakość na kulturalnej mapie Torunia i regionu. Jego wyposażenie, zastosowane rozwiązania architektoniczne i użytkowe pozwalają na realizację szeregu nowych inicjatyw kulturalno-edukacyjnych i społecznych oraz działań edukacyjnych. I możecie być pewni – będzie ich wiele.
W nowoczesnych przestrzeniach Uniwersum Książki znajdują się m.in.:
- sala konferencyjna z mobilną widownią oraz nowoczesnym sprzętem multimedialnym;
- magazyn studyjny, w którym będziemy eksponować najcenniejsze zbiory Książnicy;
- biblioteka multimedialna łącząca tradycyjną formę korzystania z biblioteki z nowoczesną cyfrową i multimedialną formą przekazu;
- przeszklona, w pełni otwarta i nowoczesna architektonicznie czytelnia z wolnym dostępem do księgozbioru;
- przestrzeń gier planszowych z możliwością skorzystania na miejscu lub wypożyczenia do domu;
- strefa coworking: miejsce spotkań dla młodzieży i dorosłych, z możliwością aranżacji przestrzeni w zależności od potrzeb;
- innowacyjna, unikalna w skali regionalnej, strefa inkluzji społecznej przeznaczona do odpoczynku oraz biblioterapii.
Nowy budynek Książnicy Kopernikańskiej jest w pełni dostosowany do potrzeb odwiedzających, w tym osób z niepełnosprawnościami i ze szczególnymi potrzebami.
Dziękujemy wszystkim, którzy nam kibicowali, wspierali, pomagali. Dziękujemy, że byliście z nami dzisiaj i przez cały czas – od momentu, kiedy zdecydowaliśmy o rozbudowie Książnicy. Dziękujemy za każde dobre słowo, które nas dopingowało. Za ogrom pracy i czas, który nam poświęciliście. Za każdy gest dobrej woli i każdą radę.
Ale przede wszystkim dziękujemy Wam – naszym Czytelnikom. To dla Was powstało nowe skrzydło Książnicy. To Wasza obecność, ciekawość świata, potrzeba rozmowy, nauki i spotkań nadają sens naszej pracy. Każda wypożyczona książka, każda wizyta w czytelni, każde uczestnictwo w wydarzeniu to dowód, że biblioteka jest żywą, potrzebną przestrzenią.
Mamy nadzieję, że Uniwersum Książki stanie się dla Was miejscem inspiracji, odkryć, odpoczynku i dobrych spotkań. Zapraszamy od 2 marca – czujcie się tutaj jak u siebie.
Rozbudowa Książnicy była możliwa dzięki dofinansowaniu w wysokości 21 930 423,75 zł, które otrzymaliśmy w ramach VII Priorytetu Kultura Działania 7.1. Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FENX.07.01).
Projekt dofinansowano również z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego kwotą 17 259 435,05 zł.
- Szczegóły
- Kategoria: Aktualności
- Odsłony: 474
2 marca 2026 otwieramy nowe skrzydło Książnica Kopernikańska w Toruniu! Całe dla Was: Uniwersum Książki. A w nim m.in.:
- sala konferencyjna z mobilną widownią oraz nowoczesnym sprzętem multimedialnym;
- magazyn studyjny, w którym będziemy eksponować najcenniejsze zbiory Książnicy;
- mediateka łącząca tradycyjną formę korzystania z biblioteki z nowoczesną cyfrową i multimedialną formą przekazu;
- przeszklona, w pełni otwarta i nowoczesna architektonicznie czytelnia z wolnym dostępem do księgozbioru;
- przestrzeń gier planszowych z możliwością skorzystania na miejscu lub wypożyczenia do domu;
- strefa coworking: miejsce spotkań dla młodzieży i dorosłych, z możliwością aranżacji przestrzeni w zależności od potrzeb;
- innowacyjna, unikalna w skali regionalnej, strefa inkluzji społecznej przeznaczona do odpoczynku oraz biblioterapii.
Do zobaczenia!
Rozbudowa Książnicy była możliwa dzięki dofinansowaniu w wysokości 21.930.423,75 zł, które otrzymaliśmy w ramach VII Priorytetu Kultura Działania 7.1. Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FENX.07.01). Projekt dofinansowano również z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego kwotą 14 624 450,64 zł.
Całkowita wartość projektu Rozbudowa i dostosowanie budynku Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu do nowych funkcji użytkowych wynosi: 36 554 874,39 zł. Projekt realizowany jest w ramach Obszaru 1 "Rozwój infrastruktury kultury (zabytkowej i niezabytkowej)".
- Szczegóły
- Kategoria: Aktualności
- Odsłony: 132
Z radością dzielimy się dobrą wiadomością! 23 grudnia 2025 r. zakończyliśmy realizację projektu "Introligatorstwo dawne w służbie dziedzictwa kultury. Doposażenie pracowni konserwatorskiej w Książnicy Kopernikańskiej w urządzenia i narzędzia introligatorskie".
Projekt realizowaliśmy w ramach programu Wspieranie Działań Muzealnych.
Dzięki projektowi nasza pracownia konserwatorska przeszła znaczącą modernizację. Została wyposażona w nowoczesne urządzenia i narzędzia introligatorskie, a także w nowe meble, które zapewniły dodatkową przestrzeń roboczą. Było to szczególnie ważne, ponieważ do zespołu dołączyło dwóch konserwatorów oraz introligator.
Nowe wyposażenie pozwoli nam jeszcze lepiej dbać zarówno o zabytkowe, jak i współczesne zbiory. Umożliwi profesjonalne naprawy książek wypożyczanych czytelnikom, wykonywanie opraw gazet łączonych w roczniki, sprawniejsze przygotowywanie materiałów konserwatorskich, a także tworzenie specjalistycznych pudeł ochronnych dla najcenniejszych obiektów.
- Wartość projektu: 225 168 zł
- Dofinansowanie: 175 168 zł ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
- Czas realizacji: 1 kwietnia – 23 grudnia 2025 r.
Na zdjęciu: specjalistyczna gilotyna oraz narzędzia introligatorskie zakupione w ramach projektu.
Strona 3 z 16

















