BUSZCZYŃSKI SYLWESTER (1855-1940), drukarz, wydawca i działacz społeczny.
Urodził się w Poznaniu 27.XI.1855 jako syn Józefa i Franciszki z domu Maciejewskiej. Do szkoły elementarnej uczęszczał najpierw w Poznaniu, a później w Toruniu, dokąd ojciec jego przeprowadził się w 1866, by założyć tu własną drukarnię. Nie ukończył szkoły średniej, gdyż już w 1870 rozpoczął naukę drukarstwa w zakładzie ojca. Po jej zakończeniu, zgodnie z tradycją, odbył praktyki w innych drukarniach m.in. w Lipsku. Około 1880 objął kierownictwo drukarni ojca, który poważnie zachorował. Po jego śmierci w 1887 na mocy testamentu Sylwester został właścicielem drukarni, przenosząc ją w 1890 z ul. Żeglarskiej na Mostową - do budynku po zlikwidowanym polskim Banku Kredytowym.W tym roku rozpoczął też przekształcanie firmy w zakład wydawniczy specjalizujący się w produkcji książek do nauki języka polskiego oraz katolickich modlitewników i śpiewników. Pierwszy swój elementarz pt. Kasperek wydał już w 1890.
Wydawca Gazety Toruńskiej i Gazety Codziennej
Nowe projekty związane m.in. z rozbudową pomieszczeń dla większej drukarni oraz introligatorni na zapleczu nowej siedziby spowodowały, że reklama i ekspedycja gazet szła na drugi plan. Nakład Gazety Toruńskiej w 1894 zmalał do 240 egzemplarzy. Buszczyński przypisywał to głównie słabej aktywności redaktora odpowiedzialnego I. Danielewskiego, zajętego własną pracą literacką, agitacją wyborczą i propagowaniem Towarzystwa Czytelni Ludowych. W jego miejsce zaangażował więc J. Brejskiego, znanego z sukcesów w redagowaniu i wydawaniu Wiarusa Polskiego w Bochum, westfalskim ośrodku polskiej emigracji zarobkowej. W 1894 obniżyl Brejski opłatę kwartalną w prenumeracie Gazety Toruńskiej do 1,5 marki. Równocześnie wydawać zaczął jej mutację pt. Gazeta Codzienna, dla czytelników spoza Torunia. W pazdzierniku 1897 wykupił od I. Danielewskiego jego gazetę Przyjaciel, powierzając jej redakcję również J. Brejskiemu i zwiększając częstotliwość wydawania z dwóch do trzech razy na tydzień. Obie gazety otrzymały kilka bezpłatnych dodatków tygodniowych, miesięcznych i kwartalnych, jak Familia Chrześcijańska (tygodnik od 1894), Gospodarz (miesięcznik od 1894), Kupiec i Przemysłowiec ( miesięcznik od 1900), Ogrodnik i Pszczelarz (kwartalnik od 1900), Przewodnik Naukowy i Literacki (miesięcznik od 1900) oraz Szkółka Polska (miesięcznik od 1900). Wkrótce obie gazety stały się rentowne. Abonnetów nagradzano premiami książkowymi, zapewniono im także ubezpieczenie na wypadek śmierci wynoszące 100 marek, a pózniej nawet 150 marek.
Konfiskaty i szykany władz pruskich
W 1896 Brejski wydał Toruński elementarz polski z obrazkami dostosowany do potrzeb dzieci uczących się w szkole tylko po niemiecku w opracowaniu ks. Józefa Krośnińskiego. Mimo licznych konfiskat i procesów elementarz ten, z niewielkimi zmianami, stał się wielokrotnie wznawianym wydawnictwem, na którym języka polskiego uczyło się kilka pokoleń Polaków we wszystkich zaborach, a także na emigracji. Buszczyński oceniał w swoich pamiętnikach, że wydrukował kilkaset tysięcy tego elementarza. W 1898-1900 wydawał także kalendarz Kopernik, z winietą okladkową Juliusza Kossaka. Autorem tego kalendarza, skonfiskowanego ostatecznie w 1900, był także ks. J. Krośniński. Wyrokiem toruńskiego sądu został także skonfiskowany śpiewnik pt. Niech żyje pieśń polska, a wydawca otrzymał wyrok jednego miesiąca więzienia. W 1902 Buszczyński, pragnąc całkowicie poświęcić się wydawaniu książek, sprzedał obie gazety J. Brejskiemu, który dla ich druku uruchomił odrębną drukarnię pod firmą Marii Brejskiej. W drukarni Buszczyńskiego powiększonej o nową introligatornię prowadzoną przez W. Kuczkowskiego, prawdziwego mistrza w tej dziedzinie, powstawać zaczęły masowo polskie modlitewniki, książki do nabożeństwa i kościelnego śpiewu. Wydany w 1905 cennik hurtowy tych wydawnictw obrazował niezwykłą różnorodność ich objętości, opraw i formatów, dochodzących w poszczególnych tytułach do 30. Obok zupelnie skromnych, oprawnych w celuloid lub płótno, były oprawy skórzane, imitujące kość słoniową, ze złoceniami, tłoczeniami i metalowymi okuciami. Szczególne znaczenie dla kultury polskiej w Toruniu i na Pomorzu miała współpraca Buszczyńskiego z Towarzystwem Naukowym w Toruniu. Będąc sam jego członkiem, drukował do swojej śmierci i istnieniu drukarni wszystkie wydawnictwa towarzystwa: 41 tomów Rocznika, 33 tomy Fontes i 11 tomów Zapisek TNT. Współpracując z Augustynem Czarnowskim, pochodzącym z Kaszub wlaścicielem berlińskiego wydawnictwa Hygeia w 1900-1920 drukował wydawany tam po polsku miesięcznik Przewodnik Zdrowia oraz liczne wydawnictwa popularne z dziedziny ochrony zdrowia i lecznictwa przyrodniczego. W 1909-1913 w zakładzie Buszczyńskiego drukowany był także Gryf – pismo dla spraw kaszubskich, którego wydawcą w Kościerzynie był dr A. Majkowski. Od 1909 drukowany był tu również tygodnik Kłosy - organ Pomorskiego Związku Kółek Rolniczych, który redagował L. Janta-Połczyński. Ostatnim czasopismem drukowanym w drukarni Buszczyńskiego przed powrotem Torunia do niepodległej Polski był Żebraczek Bezdomnych, wydawany w 1916-1919 przez H. Pskorską na cele dobroczynne. W polskim już Toruniu Buszczyński był aktywnym działaczem społecznym. Od 1921 był radcą miejskim i przejściowo naczelnikiem wydziału. Kierował toruńską Izbą Przemysłowo Handlową i należał do korporacji Kupców Polskich. Udzielał się w Towarzystwie Śpiewu „Lutnia”, które w 1928 nadało mu tytuł członka honorowego. Z małżeństwa z torunianką Marią Heleną Rupińską miał trzy córki i syna Sylwestra Teodora (ur. 18980), któremu przekazał w 1933 zarząd drukarni. Został odznaczony Krzyżem Oficerskim OOP.
Zmarł w Toruniu 10.XI. 1940 i został pochowany na cmentarzu św. Jerzego, gdzie spoczywa jego ojciec.
- T. Zakrzewski, Toruński Słownik Biograficzny, t. I,