Filipowski Józef | Książnica Kopernikańska

Filipowski Józef

Autor
Kazimierz Przybyszewski
Kategoria
Biogramy

FILIPOWSKI Józef (1870–1941), drukarz, zarządca Drukarni Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Urodzil się 17 III 1870 w Toruniu w rodzinie drukarza Antoniego Modesta i Doroty z Lengnichów. Ukończył w mieście rodzinnym szkołę średnią z językiem wykładowym niemieckim, w domu rodzinnym wychowywał się w tradycji polskich walk niepodległościowych. Odbywał praktykę w drukarni Józefa Buszczyńskiego w Toruniu, następnie Jana Kantego Trzebińskiego w Radomiu.

W 1889 wyjechał do Paryża, gdzie doskonalił swą wiedzę zawodową w drukarni Adolfa Reiffa. Po powrocie do kraju w 1890 pracował w drukarni Piotra Noskowskiego w Warszawie i ponownie u Trzebińskiego, następnie w Drukarni UJ w Krakowie. Tam w 1896 został kierownikiem zecerni i zecerem dzieł w językach obcych, a 17 IV 1897 zarządcą całej Drukarni, którą kierował ponad 40 lat. Filipowski zadbał o nowoczesne wyposażenie techniczne, odbył w sprawach drukarni liczne podróże zagraniczne do: Anglii, Austrii, Danii, Francji, Niemiec, Norwegii, Szwe- cji i Włoch, gdzie zapoznawał się z postępami techniki w przemyśle drukarskim i papierniczym. Jako kierownik drukarni z życzliwością odnosił się do młodych naukowców i literatów, ułatwiając im druk ich prac. Utrzymywał bliski kontakt ze światem naukowym, literackim i artystycznym. Pomagał S. Wyspiańskiemu, umożliwiając mu eksperymenty w dziedzinie grafiki książkowej, i innym artystom urzeczywistniać ich nowatorskie pomysły typograficzne. Za druk czasopisma „Życie” i utworów dramatycznych Wyspiańskiego Dru- karnia UJ otrzymała srebrny medal na wystawie drukarzy w Krakowie (1904–5); już w 1901 wyróżniono ją także na międzynarodowej wystawie w Lipsku.

Filipowski jako wydawca

Filipowski prowadził też działalność wydawniczą. Jako wybitnemu fachowcowi, firmy zagraniczne powierzały mu swoje przedsta- wicielstwa. Po okresie stagnacji w czasie I wojny światowej, drukarnia nadal rozwijała się pomyślnie, drukując m.in. wiele czasopism i dzieł naukowych w tym Bibliografię polską K. J. T. Estreichera. W czasie I wojny światowej dom jego był schroniskiem dla działaczy niepodległościowych. Przygotowane przez Filipowskiego w 1939 plany rozbudowy starego gmachu drukarni przy ul. Czapskich 4, zrealizowane zostały przez jego następcę Karola Kiecia.

Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu w 1939 Drukarni UJ przez Institut für Deutsche Ostarbeit, pomimo ścisłego nadzoru niemieckiego, uratował będące w posiadaniu drukarni rękopisy prac naukowych PAU i wydrukował je przy pomocy swych zaufanych pracowników. Filipowski był znawcą sądowym dla spraw drukarstwa, prezesem Związku Właścicieli Drukarń Galicji Zach. i tamże przewodniczącym Sądu obywatelskiego w Krakowie oraz członkiem Tow. Miłośników Książki w Krakowie.

Zmarł 1 VII 1941 w Krakowie. W małżeństwie zawartym 5 IX 1896 z Wiktorią Łada-Czarnowską z Warszawy, córką powstańca styczniowego 1863, miał córkę Halinę, zamężną za dra W. Pociechę, historyka i bibliotekarza Biblioteki Jagielońskiej.

Bibliografia
  1. K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.7. ToMiTo, UMK Toruń 2014