Autor
Kazimierz Przybyszewski
Kategoria
Biogramy

HUPPENTHAL KAROL STANISŁAW (1874-1941), doktor, naczelnik Stacji Doświadczalnej Izby Rolniczej we Lwowie, kierownik Stacji Doświadczalnej Pomorskiej Izby Rolniczej w Toruniu.

Urodził się 1 II 1874 we Lwowie, w rodzinie profesora szkoły realnej Franciszka i Fryderyki z domu Szumlakowskiej. Uczęszczał przez 4 lata do szkoły ludowej w Stryju i Krakowie, następnie w 1885-92 do Gimnazjum Klasycznego św. Jacka w Krakowie. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości rozpoczął w 1892 studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, skąd po roku przeniósł się na studia rolnicze na Wydziale Filozofii; po złożeniu tam egzaminów: promocyjnego i końcowego, wrócił w roku 1896/7 na prawo.

Od 1 XII 1895 do 1 IV 1897 był demonstratorem przy profesorze Emilu Godlewskim w Zakładzie Chemii Rolniczej, gdzie jak wynikało z zaświadczenia wystawionego przez profesora Godlewskiego z 10 II 1896, Huppenthal jako słuchacz III roku wykonał w zakładach chemii rolniczej pracę pod tytułem Przyczynek do fizjografii pszenicy [druk w: Sprawozdaniu Komisyi Fizyograficznej obejmujące pogląd na czynności dokonane w ciągu roku 1896 oraz Materyały do fizyografii krajowej. Trzydziesty drugi. Cz. III. Materyały zebrane przez Sekcyę rolniczą, Kraków 1897 s. 1-20].

Huppenthal był do października 1901 asystentem w Krajowej Stacji Doświadczalnej Chemiczno-Rolniczej w Dublanach, tam jak wynikało ze świadectwa wystawionego przez kierownika Stacji profesora Józefa Mikułowskiego-Pomorskiego, z 7 X 1901, zajmował się pracami analitycznymi i doświadczalnymi stacji, a kilkakrotnie w czasie nieobecności kierowniku stacji zastępował tegoż przez czas dłuższy odznaczając się zawsze wielką sumiennością i gorliwością w wykonywaniu powierzonych mu prac.

Jednocześnie Huppenthal pełnił obowiązki nauczyciela w Krajowej Niższej Szkole Rolniczej i był zastępcą asystenta katedry botaniki Wyższej Szkoły Rolniczej oraz przez pół roku — od 1 X 1897 do 1 IV 1898 uczęszczał do Krajowej Szkoły Gorzelniczej. Dalsze studia rolnicze kontynuował w 1901-13 na Uniwersytecie Królewsko-Pruskim we Wrocławiu, Uniwersytecie w Lipsku i Uniwersytecie Książęco-Saskim w Jenie.

Uczył nauk przyrodniczych i rolnictwa

Po ukończeniu studiów i powrocie do kraju, od 1 IX 1903 do 30 IX 1906 pracował jako zastępca nauczyciela fachowego w Krajowej Niższej Szkole Rolniczej w Dublanach i złożył tam 12 III 1906 egzamin na nauczyciela tychże szkól przed cesarsko-królewsko Komisją Egzaminacyjną. Następnie został pracownikiem etatowym Krajowej Stacji Doświadczalnej Botaniczno-Rolniczej we Lwowie, pracował tam kolejno na stanowiskach: asystenta — od 1 X 1906 do 30 XI 1908, adiunkta — od 1 XII 1908 do 31 V 1919 i kierownika — od 1 VI do 31 X 1919. Równocześnie uczył nauk przyrodniczych i rolnictwa; oraz w jednym roku szkolnym przyrody i o szkodnikach roślin w Krajowej Szkole Ogrodniczej na Wulce Kapitańskiej koło Lwowa. Ponadto w 1917-19 uczył przyrody i rolnictwa w cesarsko-królewskim Seminarium Nauczycielskim Męskim we Lwowie.

W 1920-22 jako docent nauczał rolnictwa w Wyższej Szkole Lasowej (Leśnej) we Lwowie oraz przez jeden rok szkolny prowadził ćwiczenia botaniczne i naukę rolnictwa w Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Snopkowie koło Lwowa. Od 1 XI 1919 do 31 III 1923 był też kierownikiem Państwowej Stacji Botaniczno-Rolniczej przy Politechnice Lwowskiej i w 1919-21 wykładał tam jako docent nasiennictwo na Wydziale Rolniczo-Leśnym; wykładał także na Wyższych Kursach Ziemiańskich we Lwowie.

Od 6 do 8 VII 1922 uczestniczył w Zjeździe Naukowo-Rolniczym w Bydgoszczy, gdzie m.in. był w komisji dla zorganizowania Związku Polskich Stacji Oceny Nasion, ponadto postulował aby Stacja Doświadczalna Botaniczno-Rolnicza we Lwowie przeszła do resortu Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państw dla zapewnienia dalszego jej istnienia oraz należytych warunków działalności; złożył też projekt ustawy o unormowaniu handlu nasionami.

W sierpniu 1922 Huppenthal zamieszkał w Toruniu, gdzie został kierownikiem Stacji Doświadczalnej Pomorskiej Izby Rolniczej (PIR), która podczas wojny światowej zupełnie podupadła. Dopiero od drugiej połowy 1922, pod kierownictwem Huppenthala przystąpiono w Izbie do pracy naukowo-teoretycznej. Jej zaczątkiem było zorganizowanie przez PIR pola doświadczalnego w dzierżawionym majątku Dźwierzno. W tym samym czasie przystąpiła Stacja do zakładania doświadczeń nawozowych i odmianowych na całym Pomorzu, tak w majątkach większych jak i wśród rolników. Akcja doświadczalna rozwijała się bardzo pomyślnie; w latach następnych ilość doświadczeń zbiorowych, odmianowych i nawozowych stale wzrastała. Wobec rozrostu działalności w 1928 zaszła konieczność zaangażowania dla pola doświadczalnego w Dźwierznie więcej sił fachowych i wydzielenia go z ogólnego gospodarstwa rolnego. Stacja utrzymywała też dział ochrony roślin, pracownię botaniczną i chemiczną. Stacja należała do Związku Zakładów Doświadczalnych w Polsce.

Z dnia 1 IV 1923 Huppenthal uzyskał prawa do państwowej emerytury, z możliwością dalszej pracy. 19 III 1919 otrzymał odznakę Za Dzielną i Wytrwałą Służbę w Miejskiej Straży Obywatelskiej w najcięższych chwilach oblężenia Lwowa 1918-9, a od Dowódcy Armii „Wschód" dyplom „Za dzielność i wierną służbę Ojczyźnie ku pamięci przebytych bojów w obronie Lwowa i Kresów Wschodnich w 1918-9 — odznakę honorową „Orlęta". Otrzymał też Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości oraz Brązowy Medal za Długoletnią Służbę. Doktor Huppenthal należał do Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

Zmarł 7 XI 1941 w Toruniu, pochowany został na Cmentarzu Parafialnym w Cierpicach w powiecie toruńskim. W małżeństwie zawartym 16 IV 1910 w kościele św. Floriana w Krakowie ze Stefanią Aliną Salik, urodzonym 22 VII 1882 we Lwowie, w rodzinie Antoniego i Antoniny z domu Bursik, zmarła 2 VIII 1957, pochowaną na Cmentarzu Parafialnym w Cierpicach, miał synów: Tadeusza, urodzonego 4 X 1916 we Lwowie, zmarłego w 1997 w Honolulu i Lesława Dariusza Mariana urodzonego 19 XII 1923 w Toruniu, profesora chemii UMK, zmarłego 30 X 2010 w Toruniu, pochowanego na Cmentarzu Staromiejskim św. Jerzego w Toruniu. W Toruniu Huppenthalwie mieszkali od 22 VIII 1922 przy ul. Fryderyka Chopina 22 (18).

Bibliografia
  1. K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.7. ToMiTo, UMK Toruń 2014