Autor
Kazimierz Przybyszewski
Kategoria
Biogramy

PRZYSIECKI EUGENIUSZ (1910– –1943), kapitan, lekarz medycyny, pilot wyczynowy, sportowiec, pilot 300 Dyonu Bombowego Ziemi Mazowieckiej w Anglii.

Urodził się 14 II w Moskwie, w polskiej rodzinie katolickiej adwokata Stanisława (1887–1966), kapitana rezerwy, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, kawalera Krzyża Virtuti Militari, społecznika, i Janiny z domu Dryżakowej, ur. 24 VI 1888 w Kursku w Rosji, córki urzędnika prywatnego Leonidasa i Marii z domu Kotczygina, artystki dramatycznej.

Przysiecki, w wieku zaledwie ośmiu lat, w 1918 uciekł z Moskwy do Mińska Litewskiego, następnie do Polski, gdzie też powrócili jego rodzice, którzy zamieszkali początkowo  w miejscowości Antoniowo w powiecie toruńskim, a od 1920 w Toruniu. Przysiecki uczęszczał do toruńskiego gimnazjum, gdzie 27 V 1927 otrzymał świadectwo dojrzałości typu humanistycznego. Następnie wstąpił na Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego. Był członkiem Koła Medyków Studentów UW. 1 II 1934 otrzymał absolutorium, a 18 V 1935 uzyskał dyplom lekarza medycyny. Specjalizował się w laryngologii.

Pilot sportowy

Przysiecki od młodych lat związany był ze sportem, początkowo z pływaniem, a następnie z wyczynem lotniczym. Po studiach medycznych odbył jeszcze służbę wojskową w 1935–36 w Szkole Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie. Mimo że na basenie nie osiągał rewelacyjnych wyników, to jednak z powodzeniem reprezentował barwy warszawskiego Akademickiego   Związku Sportowego. Był natomiast wybitnym pilotem, uczestnikiem wielu zawodów samolotowych w kraju i za granicą. Był pilotem doświadczalnym RWD (oblatywaczem fabrycznym samolotów wojskowych). W barwach Aeroklubu Warszawskiego wspólnie z Lechem Karczewskim wygrał m.in w 1934 IV Zimowe Lubelsko-Podlaskie Zawody Lotnicze na RWD-4. W tym roku także w międzynarodowych zawodach samolotów sportowych – Challenge’u – wspólnie z lotnikiem Włodarkiewiczem zajął na jednopłacie PZL jedno z czołowych miejsc, a 28 VII 1937 na RWD-13 zwyciężył w IV Międzynarodowym Mityngu Lotniczym w Zurychu (w tzw. locie alpejskim), pokonując w ciągu 3,5-godzinnego lotu okrężnego 858 km nad szczytami Alp Szwajcarskich. W związku z tym dowódca wojskowego  lotnictwa polskiego, gen. Ludomir Rayski, w towarzystwie majorów Jerzego Bajana i Jasińskiego przybył do Zurychu, aby pogratulować Przysieckiemu tego sukcesu.

Pilot w eskadrze nocnych myśliwców

Po kampanii wrześniowej 1939 Przysiecki przedostał się przez Rumunię i Francję do W. Brytanii; służył w RAF, gdzie w stopniu porucznika rezerwy pilota, a później kapitana (1 III 1943). był pilotem w eskadrze nocnych myśliwców. Pełnił funkcję instruktora w Polskiej Szkole Pilotażu w Newton, a wreszcie przydzielony do 300 Dyonu Bombowego Ziemi Mazowieckiej w Hemswell, był dowódcą bombowca typu „Wellington”. W kwietniu 1943 bombardował Duisburg, Frankfurt n. Menem, Stuttgart, Mannheim, minował porty francuskie.

W nocy 22/3 IV tego roku na samolocie Vickers „Wellington” nr HE 291 odbywał lot bojowy w celu minowania rejonu portów francuskich St. Nazaire i Lorient. Pięcioosobowa załoga – a wśród niej i Przysiecki – nie powróciła do bazy i została uznana za zaginioną. Po wojnie wyjaśniono, że „Wellington” został zestrzelony do morza przez niemiecką  obronę przeciwlotniczą. Zginęli wszyscy. Przysiecki miał 33 lata  Został pochowany na cmentarzu La Baule – Escoublac (Francja), grób nr 2, działka 11, rząd H.

W małżeństwie z Wiolantą Thommée (córka gen. bryg. Wiktora Thommée, obrońcy twierdzy Modlin w 1939, członkini Akademickiego Związku Sportowego, jedna z najlepszych polskich pływaczek przed drugą wojną światową) miał córkę Joannę i syna Krystiana (ur. 19 II 1937 w Warszawie, zmarł 10 IV 2005; znany dziennikarz telewizyjny).

W Toruniu Przysieccy mieszkał przy ul. Józefa Ignacego Kraszewskiego 19 m. 1.

Bibliografia
  1. K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. VI, ToMiTo, UMK, Toruń 2010